Biga Çarşamba Postası Gazetesi “Sevdamız Biga” sloganıyla yola çıkarak her hafta Biga’ya dair yaptığımız röportajlarımızın bu haftaki konuğu Biga Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı Mehmet Sokullu… Kendisinden Kooperatif ve Biga hakkında bilgiler istedik.
Sokullu “Eski Biga’da tüm esnaflar Cumartesi günleri ayakkabılarını boyatır, Pazar günü ise takım elbise giyerlerdi”
-Sayın başkan öncelikle bizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Kooperatifinizin kuruluş amacı nedir bizi bu konu hakkında bilgi verir misiniz ?
Kooperatiflerin Türkiye genelinde kuruluş amacı küçük esnaf ve sanatkarlarına hazine destekli kredi vermesi. Bu kredinin yarısı hazine tarafından karşılanması yarısının da kendisinin ödemesi kaydıyla küçük esnaf ve sanatkarlara yardımda bulunmak iş yerlerini çalışır hale getirmek.
-Kaç yıldır başkanlık görevindesiniz?
Şöyle söyleyeyim… 35 yaşında beni büyüklerim buraya, yönetime seçtiler. 9 yıl görev yaptım, 10.yılda kendileri beni Kooperatif başkanı seçtiler büyüklerim olarak. Ben istemesem de onlar bana fazla oy verdiler ve Kooperatif başkanı olmak durumunda kaldım. 1 yıl bu görevi yaptıktan sonra seçim tarihi geldi, Kooperatif beni seçime götürdü ve seçimde ben kendim aday olmadım ayrılmış oldum. Yani orada bir 10 yılım geçti. Sonra ben kendi işlerimden dolayı çalışmam gerektiği için kendi işime döndüm. 10 yıl kendi işimde çalıştım. Kooperatifte bir durum sıkıntılar olmuş ondan dolayı geldiler olağanüstü genel kurul istemişler, kendi aralarında karar vermişler. O günkü yönetim Kooperatife olağan seçime götürdü . Geldiler ‘Mehmet abi gel bize yardım et, bizimle olursan seviniriz.’dediler. Beni ikna ettiler. Tekrar geldik olağanüstü genel kurula girdik. Olağanüstü genel kurulda seçimi kazandık. Böylece bir 10 yıl ömür geçti o günden bugüne kadar da 30 yıl geçti. 40 yıldan beri Kooperatifin başında bulunuyorum.
-Kaç üyeniz ve kaç personeliniz var ?
Şuan 1750 ortağımız var. Bizde üye değil ortak var. Kooperatifin amaçları ortaklıktır. Kooperatifin amaçları ortaklıkta kazanmakta da beraber kaybetmekte de beraberdir. Şuan da 180 milyon lira kredi dağıtıyoruz. Eğer Kooperatif iflas ederse bütün kullananlar yani ortakların hepsi 1750 kişi bunu göğüsleyecekler, bu zararı kapatacaklar. Yani kar zarar Kooperatifte beraber geçer. 1750 tane ortağımızın kullandıkları kredi miktarı da 180 milyon lira…
Biga Kooperatifi’nin 4 tane personeli var bunların müdürü var muhasebecisi var 2 tane de çalışan bayanımız var.
-Bigalısınız bize biraz eski Biga’yı anlatır mısınız ?
Tabii memnuniyetle… Ben 3. Kuşak Bigalıyım. Biga’da doğdum Biga’da büyüdüm. İlkokulu bitirdikten sonra beni ortaokula göndermediler. Rahmetli dedem hafızdı ‘illa kuran kursuna gidip hatim edeceksin’dedi. 2 sene hatim ettim. Bu arada da babamın esas mesleği terzilikti, beni terziliğe verdiler. Askerliğime kadar terzilikte çıraklık ve kalfalık dönemi geçirdim. Sonra askere gidip geldim. 1962’nin başında terzi dükkanımı açtım, 2002’nin başında kapattım. Tam 40 yıl kendi adıma terzilik yaptım.
Eski Biga çok değişikti. Size şöyle söyleyeyim hatıralarımızdan. Esnaf dükkanlarında çalışan patronu veya işçisi cumartesi günü öğleden sonra mutlak şekilde ayakkabılarını çıkartıp boyatırdı. Buna inanın samimi söylüyorum ve aynı kişiler o zaman kolalı gömlek yakaları vardı ve herkes kendi gömleğini ona göre hazırlatırdı. Çünkü Pazar günleri esnaf takım elbise giyer, kravat takardı. O günler öyle gelmişti öyle devam etti. Akabinde fazla dışarı gidilmediği için Pazar günleri bütün kıraathaneler esnafla dolar, sohbetler, oyunlar, şakalar, muhabbetler olurdu. Biz çarşımızda büyürken büyüklerimizden gördük dolayısıyla bize de intikal etti. Her gün mutlak şekilde saat 11.00’e kadar herhangi birimizin dükkanında toplanır, sohbet yapar, şakalaşır günümüzü öyle değerlendirip başlardık. O günkü sohbetler, muhabbetler çok iyiydi. Biga’nın çok güzel adetleri vardı. Yardımlaşması vardı… Şöyle itiraf edeyim, mesela param yok ama bir şeye ihtiyacım oldu hemen giderdim komşuma ‘abi bana 2 günlük 3 günlük şu kadar para lazım müsait misin?’ derhal para verilirdi. O kadar güzel bir yardımlaşma vardı ki… Örnek vereyim size. Benim bir büyüğüm geldi bana dedi ki ‘Mehmet sen İstanbul’a gitmeyecek misin? Gidecem ama benim şuan param yok dedim. Benim dedi banka da param yatıyor sana şu kadar para vereyim git kumaş al’ dedi. Böyle bir yardımlaşma vardı ama bugün bunlar hepsi kalktı. Çok güzel bir dostluk vardı, bizim önder büyüklerimiz vardı. Önder büyüklerimiz de genç insanları spora yakın insanları elinden tutar onları topluma kazandırırdı. Lokal kurarlardı, paraları cebinden harcardı esnaf ama o arkadaşların hepsinide topluma kazandırırlardı. Sporda, her yerde öyle bir insanlık vardı. Eski Biga böyle güzeldi şimdi ki Biga’da güzelde o eski adetler kalktı.
-Sizden önceki dönem ile sizin döneminizdeki Kooperatif hakkında neler söylemek istersiniz ?
Şimdi benim ilk baştaki 10 yıllık dönemimde kooperatifçilik çok daha değişikti. O günlerde kooperatiflerde A grubu, B grubu vardı. Yani mal üreten, mal tüketen… Ona göre kredi verirdik biz o zaman şartlar öyleydi. Sonradan onlar değişti. O günkü kooperatif ortaklarının kredi limitleri düşüktü en fazla 5000 lira veriyorduk sonra o kriterlerde kalktı. Her türlü esnafa iş yeri açık olan, belgesi olan, oda kaydı olan her kişiye kredi veriyoruz. O günden bu güne öyle geldi. Şu anda bizim Kefalet Kooperatifimizin yönetim kurulunun takdir ettiği kredi miktarı 500 bin lira. Hükümetimizin verdiği rakam bize bu. Bunun yanında 1.5 milyon lira edindirme kredisi, iş yeri veya 1. el olmak kaydıyla araba alımı, kendi iş yeri yoksa kredi alıp kullanabiliyor. Eğer kendi iş yeri varsa dükkanı da varsa ona kredi kullandırmıyorlar. İş yeri sahibi olmayan kişilere 1.5 milyon lira kredi kullandırabiliyoruz.
-Kooperatif binasını taşıdınız, yeni yerinize geçtiniz peki eski bina hakkında ne yapmayı düşünüyorsunuz ?
2. dönem Kooperatife geldiğim zaman Kooperatif kiradaydı ama bizim almak için paramız yoktu. Daha evvel Şükrü Kemerli yeni belediye binası çarşısı üstünde yerler yaptı. ‘Mehmet abi gelip alın. Bak sizin yeriniz yok, satalım size’ dedi. Şükrü Kemerli’ye dedim ki ‘Şükrü paramız yok nasıl alalım?’ Sonradan Şükrü bir gün tekrar çağırdı beni. ‘Mehmet abi son defa satış, alırsanız alın almazsanız sıkıntılar çıkar dedi.’ Bende bunun üzerine bölge birliğine gittim ‘Yer almak istiyoruz kooperatifimizin yeri yok bize yardımda bulunur musunuz?’dedim. Onlar bize ‘Tabii ki, biz size alacağınız yerin parasını veririz’ dediler. Döndüm geldim, belediye encümeni ihaleye girdik ilk yerimizi öyle aldık. Belediye İş Merkezi’nin üzerinde ve orasını tanzim ettik. Orada en aşağı 15 yıl oturduk. Sonra da o zamanın belediye başkanı üstünü bowling salonuna verdi. Bizi çok rahatsız etti. Bizim yerimiz tapulu olduğumuz için mahkemeye gitsek yeriydi ama orada ki esnaf arkadaşlarım ‘Mehmet abi kimseyi rahatsız etme, onlarda gelsinler. Eğer insanlar geçerse alışverişlerimiz değişir.’dediler. Bizde onun üzerine hiçbir ses çıkartmadan ordan ayrılmaya karar verdik ve ayrıldık. 2016’nın 8. ayında Mantar Sokaktaki yerimizi aldık ve oraya geçtik, orasını da tanzim ettik. 2016’nın 8. Ayından itibaren bu senenin başına kadar orada ikametgah ettik. Bu yer hep gözümüzdeydi. İlk burasını aldığımız zaman bizim ortak sayımız düşüktü, 600 civarındaydı ve orası bize yeterli geliyordu ama ortaklarımız çoğaldıkça orası bize küçük gelmeye başladı. Şimdiki yerimize de ben geçtikçe hep bakıyordum çok mükemmel bir yer burası, açık bir yer, aydınlık bir yer… Mal sahibinin önüne oturduk biz dedik bu yeri almak istiyoruz ondan sonra Hüsamettin Güçlü arkadaşımız şu fiyattır dedi bize o fiyat yüksek geldi azcık daha aşağı olursa bizim paramız yetecekti. Hüsamettin Bey’e tekrar gittik ama o arada ülkede dolar çalkantısı oldu dolar birden yukarıya fırladı. Tabii ki yerin fiyatı da yukarıya fırladı. Vazgeçtik, almadık… Hüsamettin Bey burasını kiraya verdi, konfeksiyon dükkanı açıldı. Biz de ağzımızın suyu akarcasına bakıyorduk nasıl olur, nasıl gider diye. Sonra da kısmet bunlar işte 5 defa karşısına oturduk Hüsamettin Bey’in. En sonunda sağ olsun, eksik olmasın bize yardım etti. Burasıyla anlaştık ve burayı aldık. Yine alırken paramız eksik geldi yeni şartlarda çıktığımız yeri satamadık. Yine bölge birliğimize gittik, onlardan ödünç para aldık. Burasını aldık, döşedik, yaptık ettik. Bölge birliğimize borcumuzu da bitirdik ve şuanda bizim oldu yerimiz. Allah kısmet ederse Biga’ya iyi bir yer kazandırdık diye düşünüyoruz.
-Son Çıkan Destekler Hakkında Bilgi Verir Misiniz ?
Son çıkan Hükümet Kararnamesiyle şimdi onların ismi değişti Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi oluyor onlar… Bizim yetkililerimiz 500 binlere çıktı, edindirme kredileri de 1.5 milyon liraya çıktı. Mal sahibi olarak yani taşınmaz mal alırsanız iş yerinize 1.5 milyon lira, yine eğer nakliye işinde uğraşıyorsanız oda sıfır alma kaydıyla oda 1.5 milyon lira, arabalar da 7 yıl vade, binalar da 10 yıl vade. Ondan sonra bize verilen yetki Kooperatifin işletme kredileri 500 bin liraya çıktı. Bu 500 bin lirayı duyan bütün esnaf sanatkar arkadaşlar, iş yeri sahipleri, vergili olanlar, oda kayıtları olanlar hepsi döndüler bize 500 bin liradan faydalanmak istediler. Çok yoğun bir müracaat oldu. Biz de hepsini karşılamaya çalıştık ve hepsini karşıladık. Hiç kimseyi geri çevirmemek kaydıyla herkese istediği meblağı verdik. Sadece bir sıkıntımız var. Çok büyük talep olduğu için sıraya girdiler biraz gecikmeli alıyorlar. Onun dışında herhangi bir sıkıntı yok.
-Son Olarak Ortaklarınıza Ve Halkımıza Neler Söylemek İstersiniz? Bizim Sormayı Unuttuğumuz, Değinmek İstediğiniz Bir Konu Var Mı ?
Bizim istediğimiz şöyle. Şimdi bunu ortaklarımız bilmiyorlar. Ortaklar imza atıyorlar krediyi başka yerde kullanmayacağım diye ama kişi alıyor krediyi istediği gibi kendisi değerlendiriyor. Oraya karışamıyoruz. Bunların bir takımları emlak alımın da kullanıyor bir takımları başka yerde kullanıyorlar. İşinde kullanmayan insanlar olabiliyor. Bizde iş yerinde kullanmak kaydıyla kredi veriyoruz bizim imzamız da öyle ama bunu takip etmek mümkün olmuyor. Ortaklarımızdan tek temennimiz şimdi sayın Cumhurbaşkanımız bu krediyi verirken insanlara, esnaflara, ortaklara, bunları iş alemine sirkülasyona dönsün diye veriyorlar yani ticaret hızlansın, artsın. Herkes geçimini buradan temin etsin. İşte bu mümkün olmuyor. Bu krediyi kullananlar başka türde krediyi değerlendiriyorlar. Burada tek temennimiz netice itibariyle hazine destekli bir kredi bu eğer işlerinde kullanma şansları olursa ülkemiz için daha iyi olacağını düşünüyoruz.
-Bizlere zaman ayırdığınız ve aydınlattığınız için çok teşekkür ederiz çalışmalarınızda başarılar dileriz.
Ben size çok teşekkür ederim geldiğiniz için, saydığınız için… Gazetenizin sahibi Kadir Atay benim çok eskiden tanıdığım bir sevdiğim kardeşimdir. Onu Juniorlar Kulübü’nden tanırım. Kendisi esnafımızın içinde yetişti, sporculuk yaptı, her şeyi güzel öğrendi. Sizleri bana getirdiği için ben ona teşekkür ederim, size de ayrıca teşekkür ederim. Sağ olun eksik olmayın…
